به گزارش کردپرس، نگرانی از واکنش پایگاه اجتماعی حزب عدالت و توسعه به آزادی اعضای PKK و هزینههای احتمالی آن، در آستانه تصویب نخستین قانون مرتبط با روند صلح افزایش یافته است؛ نورای باباجان روزنامه نگار ترک در یادداشتی که در روزنامه میانه روی نفس منتشر شده، با بررسی نگرانیهای درون حزب عدالت و توسعه درباره نخستین قانون مرتبط با روند صلح به بررسی نگرانی اعضای این حزب، از پیامدهای سیاسی آزادی اعضای PKK و شکلگیری کارزاری با مضمون «اوجالان خواست و شما اعضای PKK را آزاد کردید» سخن گفته است. نگرانیهایی که به نوشته نورای باباجان، در کنار اختلافها بر سر دامنه قانون، مدیریت سیاسی و اجتماعی این روند را به یکی از چالشهای اصلی حزب اردوغان تبدیل کرده است.
ترس حزب حاکم از پروپاگاندای PKK
«در حالی که تنها چند روز تا تصویب نخستین قانون مرتبط با روند گشایش باقی مانده است، نه اعضای حزب عدالت و توسعه و نه اعضای دمپارتی رضایت کاملی از آن ندارند. دمپارتی این قانون را «بیش از حد محدود» میداند و اعضای حزب عدالت و توسعه نیز نگراناند اقداماتی که اعضای PKK پس از برخورداری از این قانون و آزادی انجام خواهند داد، در میان پایگاه اجتماعی حزب واکنش منفی ایجاد کند.
همانطور که پیشتر نیز گفته بودیم، مشکل اصلی نه مدیریت جنبه فنی موضوع، بلکه مدیریت فضای روانی آن خواهد بود. شمار کسانی که معتقدند این مسیر باید بدون ایجاد نارضایتی در هیچ بخشی از جامعه و با «آرامش و خونسردی» طی شود، کم نیست.
پیداست که تحولات پس از اجرای قانون، مسئولان حزب عدالت و توسعه را نگران کرده است. مشخص شده این مقررات، بهجز اعضای PKK که مرتکب جرایم سنگینی مانند قتل شدهاند، افراد حاضر در زندان یا کوهستان را نیز شامل خواهد شد. برخی شمار افرادی را که در مرحله نخست مشمول این قانون میشوند چهار هزار و برخی دیگر شش هزار نفر اعلام میکنند.
در نهایت، قانونی که یک سال است درباره آن بحث میشود، در چارچوب سازمان منحلشده تنها اعضای PKK را در بر خواهد گرفت. بازگشت هر عضو PKK به ترکیه یا آزادی او از زندان، در جامعه بازتاب و پیامدهایی خواهد داشت.
در حزب عدالت و توسعه چنین اظهارنظرهایی مطرح میشود: «کارزاری با این مضمون که "اوجالان خواست و شما اعضای PKK را آزاد کردید"، ما را بهشدت در تنگنا قرار خواهد داد. این موضوع از نظر سیاسی هزینه سنگینی خواهد داشت و باید بهدرستی مدیریت شود. بسیاری از دوستان ما بهدلیل تجربه تلخ ماجرای فتو نگراناند که مبادا این مسئله برایمان دردسرساز شود.»
افزون بر این، از آنجا که از همان ابتدا درباره آزادی مشروط و آزادی تحت نظارت قضایی صحبت شده بود، همه زندانیان انتظار داشتند مقرراتی در زمینه «عفو جزئی» تصویب شود که آنها را نیز شامل شود. اعضای حزب عدالت و توسعه نگراناند هدف انتقادهایی با این مضمون قرار گیرند که «اعضای سازمان را آزاد کردید، اما محکومان جرایم عادی و زندانیان سیاسی همچنان در زنداناند.»
به همین دلیل، احتمال گسترش دامنه عفو نیز مورد بحث قرار گرفته است. ادعا میشود این مسیر ممکن است با ارجاع قانون نخست به دادگاه قانون اساسی، با این استدلال که قانون با اصل برابری مغایرت دارد، هموار شود. برخی معتقدند در صورت صدور چنین حکمی، دومین قانون مرتبط با روند گشایش که انتظار میرود در ماه اکتبر در دستور کار قرار گیرد، همه زندانیان را شامل خواهد شد.
البته به شرط آنکه اقداماتی که PKK در طول ماههای تابستان انجام میدهد و همچنین نظر کمیته نظارت، مثبت باشد.
از سوی دیگر، برخی سیاستمداران رویکرد محتاطانه حکومت را مورد انتقاد قرار میدهند. آنان میگویند: «اگر صادق باشند، میتوانند خبرنگاران را به قندیل بفرستند تا تصاویری تهیه کنند که نشان دهد این منطقه در واقع تا چه اندازه تخلیه شده و کارکرد خود را از دست داده است.» پیشنهادهایی نیز برای تصویربرداری از وضعیت تونلهای چندین کیلومتری ساختهشده از سوی PKK در زیر شهر رقه مطرح شده است.
برخی سیاستمداران کُردتبار نیز چنین ارزیابی میکنند: «حکومت باوجود رسیدن به این مرحله، همچنان تردیدهایی دارد. چنین پروژه مهمی نباید قربانی جاهطلبی چند فرد فرصتطلب شود. اگر اصرار باغچهلی نبود، روند حتی تا این مرحله نیز پیش نمیآمد. آنها با این نگرانی که "هزینه آن متوجه ما میشود و رئیس ما را مسئول خواهد دانست"، عقب میایستند. در نهایت، به همهچیز از منظر سود و منفعت نگاه میکنند، در حالی که باید موضوع را از زاویه حل معضل چهلساله کشور ببینند.»
به باور خوشبینانی که میگویند «این بار روند موفق خواهد شد»، شرایط کنونی بسیار مساعد است. از نظر آنان، زمینه ژئوپلیتیکی بهطور اساسی تغییر کرده و حوزه فعالیت PKK در خارج از مرزهای ترکیه بهشدت محدود شده است. با آغاز همکاری کُردهای سوریه و عراق با دولتهای مرکزی این دو کشور، PKK کارکرد پیشین خود را از دست داده و تقریباً دیگر جایی خواهان حضور این سازمان نیست.
همچنین گفته میشود رویکرد عبدالله اوجالان در محدود نگهداشتن خواستههای خود و مطرح کردن تدریجی آنها در طول زمان، اهمیت دارد. اینکه او بهطور مداوم انتظارات بالای پایگاه اجتماعی خود را مهار میکند نیز مهم ارزیابی میشود. از سوی دیگر، برای نخستینبار یکی از جناحهای ملیگرای کشور اشتیاق زیادی برای پیشبرد روند صلح دارد. تجربه نهادهای دولتی در در نظر گرفتن همه مؤلفههای این روند نیز از دیگر عوامل مهم دانسته میشود.
در پایان تابستان مشخص خواهد شد پروژهای که از همه جوانب مورد بحث قرار گرفته است، به نتیجه میرسد یا نه؛ زمان زیادی باقی نمانده است.»
منبع: روزنامه نفس
برگردان به فارسی: کردپرس
نظر شما